تلفظ z و c در اسپانیایی اسپانیا: صدای th

z, ce و ci تو اسپانیا چطوری خونده می‌شن؟

جواب کوتاه: با صدای θ، همون صدای th در کلمه‌های انگلیسی مثل think و thanks. تو اسپانیا حرف z و همچنین c قبل از e و i همیشه این صدا رو می‌دن. پس taza می‌شه «تاثا»، cena می‌شه «ثنا» و gracias می‌شه «گراثیاس».

اسم این ویژگی تو اسپانیایی distinción ـه، یعنی «تمایز»، چون اسپانیایی‌های شمال و مرکز اسپانیا بین صدای s و صدای θ فرق می‌ذارن. مثلاً casa با caza فرق داره: اولی «کاسا» (خونه) و دومی «کاثا» (شکار).

• Quiero una taza de té.یه فنجون چای می‌خوام.
• La cena es a las nueve.شام ساعت نُه‌ست.

صدای θ رو چطوری بسازیم؟

فارسی این صدا رو نداره، برای همین باید یه بار حسش کنی. نوک زبونت رو خیلی آروم بین دندون‌های بالا و پایین بذار، طوری که فقط لبهٔ زبون دیده بشه. بعد بدون اینکه صداتو بندازی تو گلو، هوا رو آروم بده بیرون. باید یه صدای نرم و سوت‌مانند بشنوی، مثل «ث» عربی در کلمهٔ «ثلاثه».

اگه زبونت پشت دندون‌ها بمونه، صدای «س» می‌شه که اشتباه نیست ولی تلفظ اسپانیای مرکزی و شمالی نیست. یه آینهٔ کوچیک کمکت می‌کنه: وقتی می‌گی zumo، باید نوک زبونت دیده بشه.

• Un zumo, por favor.یه آبمیوه، لطفاً.
• Tengo cinco zapatos.پنج تا کفش دارم.

کِی c صدای «ک» می‌ده؟

حرف c دو صدا داره و قانونش خیلی ساده‌ست. قبل از e و i می‌شه θ: cena، cine، cielo، ciudad. قبل از a، o، u و قبل از بقیهٔ حرف‌ها می‌شه «ک»: casa، coche، cuatro، clase.

پس لازم نیست هر کلمه رو جدا حفظ کنی. فقط به حرفی که بعد از c میاد نگاه کن. یه نکتهٔ دیگه: ترکیب qu هم همیشه صدای «ک» می‌ده و u خونده نمی‌شه، مثل queso که می‌شه «کسو».

• Mi coche es pequeño.ماشینم کوچیکه.
• Vamos al cine esta noche.امشب میریم سینما.

اشتباه رایج: z رو «ز» نخون

چون تو الفبای لاتین z رو معمولاً «ز» می‌خونیم، خیلی از فارسی‌زبون‌ها zapato رو «زاپاتو» می‌گن. این تلفظ اشتباهه و شنونده رو گیج می‌کنه، چون تو اسپانیایی اصلاً صدای «ز» (مثل zoo انگلیسی) وجود نداره. z همیشه یا θ ـه (اسپانیا) یا «س» (آمریکای لاتین).

یه اشتباه دیگه اینه که gracias رو «گراکیاس» بگن. فراموش نکن ci یعنی θ، نه «ک». برای تمرین، کلمه‌های gracias، hacer، lápiz و plaza رو چند بار بلند بگو و حواست باشه آخرش نوک زبونت دیده بشه.

جنوب اسپانیا و آمریکای لاتین چی؟

تو بیشتر مناطق آمریکای لاتین و بخشی از جنوب اسپانیا (مثل آندلس و جزایر قناری) اسپانیایی‌زبون‌ها صدای θ رو ندارن و به جای اون «س» می‌گن. اسمش seseo ـه. تو این مناطق gracias می‌شه «گراسیاس» و zapato می‌شه «ساپاتو». هر دو تلفظ کاملاً قابل فهمه و هیچ‌کدوم غلط نیست.

اگه می‌خوای اسپانیایی اسپانیا رو یاد بگیری یا قراره به اسپانیا سفر کنی، θ رو تمرین کن. ولی اگه یه روز شنیدی کسی «گراسیاس» می‌گه، تعجب نکن؛ فقط لهجه‌ش فرق داره.

• Gracias, muy amable.ممنون، خیلی لطف دارید.

یه تمرین کوچیک برای امروز

امروز این پنج کلمه رو سه بار بلند بگو و صدای خودت رو ضبط کن: taza، zumo، cinco، gracias، plaza. بعد با صدای فایل صوتی همین صفحه مقایسه کن.

برای یادگیری بهتر، یه جملهٔ کامل هم بساز: Hay cinco tazas en la plaza. حتی اگه معنی عجیبی داره، مهم اینه که دهنت به صدای θ عادت کنه. هر روز ده دقیقه تمرین، بعد از یه هفته تلفظت خیلی طبیعی‌تر می‌شه.